Trong nhiều năm, OHSAS 18001 là tiêu chuẩn được các doanh nghiệp trên thế giới sử dụng để xây dựng hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp. Tuy nhiên, kể từ khi ISO 45001 được ban hành, OHSAS 18001 đã chính thức được thay thế và không còn được cấp chứng nhận mới.

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp đặt ra câu hỏi:

• ISO 45001 khác OHSAS 18001 ở điểm nào?
• Có cần chuyển đổi sang ISO 45001 không?
• ISO 45001 mang lại những lợi ích gì so với OHSAS 18001?

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa hai tiêu chuẩn và lý do vì sao ISO 45001 trở thành tiêu chuẩn quốc tế về quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

OHSAS 18001 là gì?

OHSAS 18001 (Occupational Health and Safety Assessment Series 18001) là bộ tiêu chuẩn về hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp được phát triển bởi các tổ chức tiêu chuẩn và tổ chức chứng nhận quốc tế, do British Standards Institution (BSI) khởi xướng.

OHSAS 18001 đã được nhiều doanh nghiệp áp dụng trước khi ISO 45001 ra đời, nhưng đây không phải là tiêu chuẩn do Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO) ban hành.

ISO 45001 là gì?

ISO 45001 là tiêu chuẩn quốc tế do ISO ban hành nhằm quy định các yêu cầu đối với Hệ thống quản lý An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp (OH&S).

Tiêu chuẩn được xây dựng trên kinh nghiệm của OHSAS 18001 nhưng bổ sung nhiều yêu cầu mới nhằm:

• Nâng cao hiệu quả quản lý.
• Phòng ngừa tai nạn lao động.
• Tăng cường vai trò của lãnh đạo.
• Thúc đẩy sự tham gia của người lao động.
• Dễ dàng tích hợp với các hệ thống quản lý khác.

Vì sao ISO 45001 thay thế OHSAS 18001?

Việc thay thế OHSAS 18001 bằng ISO 45001 xuất phát từ nhiều lý do:

• Xây dựng một tiêu chuẩn mang tính quốc tế do ISO ban hành.
• Đồng bộ cấu trúc với các tiêu chuẩn như ISO 9001 và ISO 14001.
• Chuyển từ tư duy phản ứng sang quản lý rủi ro và phòng ngừa.
• Tăng cường vai trò lãnh đạo.
• Khuyến khích sự tham gia của người lao động.
• Đáp ứng xu hướng quản trị hiện đại và phát triển bền vững.

Bảng so sánh ISO 45001 và OHSAS 18001

1. Khác nhau về đơn vị ban hành

Đây là điểm khác biệt cơ bản.

OHSAS 18001

• Không phải tiêu chuẩn ISO.
• Do BSI và các tổ chức chứng nhận phát triển.

ISO 45001

• Được ban hành bởi ISO.
• Được công nhận và áp dụng rộng rãi trên toàn cầu.

Điều này giúp ISO 45001 có tính thống nhất và khả năng được chấp nhận cao hơn trong chuỗi cung ứng quốc tế.

2. Khác nhau về cấu trúc tiêu chuẩn

ISO 45001 sử dụng High Level Structure (HLS) – cấu trúc chung cho các tiêu chuẩn hệ thống quản lý của ISO.

Nhờ đó doanh nghiệp có thể tích hợp dễ dàng với:

• ISO 9001.
• ISO 14001.
• ISO 22000.
• ISO 50001.

Trong khi đó, OHSAS 18001 sử dụng cấu trúc riêng, gây khó khăn hơn khi tích hợp.

3. Khác nhau về bối cảnh của tổ chức

ISO 45001 yêu cầu doanh nghiệp phải:

• Phân tích bối cảnh nội bộ.
• Phân tích bối cảnh bên ngoài.
• Xác định các bên quan tâm.
• Hiểu nhu cầu và mong đợi của các bên liên quan.

OHSAS 18001 không có yêu cầu rõ ràng về nội dung này.

4. Khác nhau về quản lý rủi ro và cơ hội

OHSAS 18001 chủ yếu tập trung vào:

• Nhận diện mối nguy.
• Đánh giá rủi ro.
• Kiểm soát rủi ro.

ISO 45001 mở rộng hơn bằng cách yêu cầu doanh nghiệp xem xét cả cơ hội nhằm:

• Cải thiện hiệu quả hệ thống.
• Nâng cao điều kiện làm việc.
• Tăng cường hiệu suất an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

Đây là một thay đổi quan trọng, chuyển từ tư duy “phòng tránh sự cố” sang “quản lý và cải tiến”.

5. Vai trò của lãnh đạo được nâng cao

ISO 45001 yêu cầu lãnh đạo cao nhất:

• Chịu trách nhiệm về hiệu lực của hệ thống.
• Thiết lập chính sách và mục tiêu.
• Phân bổ nguồn lực.
• Thúc đẩy văn hóa an toàn.
• Đảm bảo hệ thống được tích hợp vào hoạt động kinh doanh.

Trong OHSAS 18001, nhiều nội dung này có thể được giao cho đại diện lãnh đạo, trong khi ISO 45001 yêu cầu sự tham gia trực tiếp và rõ ràng hơn.

6. Tăng cường sự tham gia của người lao động

ISO 45001 coi người lao động là một phần quan trọng của hệ thống.

Doanh nghiệp cần tạo điều kiện để người lao động:

• Tham gia nhận diện mối nguy.
• Góp ý cải tiến.
• Báo cáo sự cố.
• Tham gia xây dựng các biện pháp kiểm soát.

Điều này giúp nâng cao tính thực tiễn và hiệu quả của hệ thống.

7. Quản lý thay đổi

ISO 45001 yêu cầu doanh nghiệp đánh giá rủi ro khi có thay đổi như:

• Thiết bị mới.
• Công nghệ mới.
• Quy trình mới.
• Thay đổi nhân sự.
• Nhà thầu mới.

OHSAS 18001 chưa quy định rõ nội dung này.

8. Kiểm soát nhà thầu và thuê ngoài

ISO 45001 yêu cầu doanh nghiệp kiểm soát các hoạt động của:

• Nhà thầu.
• Nhà cung cấp dịch vụ.
• Đơn vị thuê ngoài.

Điều này giúp giảm rủi ro phát sinh từ các bên bên ngoài nhưng có ảnh hưởng đến an toàn tại nơi làm việc.

9. Khả năng tích hợp hệ thống quản lý

Do sử dụng cấu trúc HLS, ISO 45001 có thể tích hợp thuận lợi với:

• ISO 9001 – Quản lý chất lượng.
• ISO 14001 – Quản lý môi trường.
• ISO 50001 – Quản lý năng lượng.

Việc tích hợp giúp:

• Giảm trùng lặp tài liệu.
• Thống nhất quy trình.
• Tiết kiệm chi phí quản lý và đánh giá.

Doanh nghiệp đang áp dụng OHSAS 18001 cần làm gì?

Đối với những doanh nghiệp từng áp dụng OHSAS 18001, việc chuyển đổi sang ISO 45001 cần tập trung vào:

• Phân tích bối cảnh tổ chức.
• Xác định các bên quan tâm.
• Cập nhật phương pháp đánh giá rủi ro và cơ hội.
• Tăng cường vai trò lãnh đạo.
• Thiết lập cơ chế tham vấn người lao động.
• Bổ sung quy trình quản lý thay đổi.
• Cập nhật hệ thống tài liệu và đào tạo nhân sự.

Lợi ích khi chuyển sang ISO 45001

Việc áp dụng ISO 45001 mang lại nhiều lợi ích:

• Phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế hiện hành.
• Dễ dàng tích hợp với các hệ thống ISO khác.
• Nâng cao hiệu quả quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
• Tăng niềm tin của khách hàng và đối tác.
• Hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Thúc đẩy cải tiến liên tục và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

OHSAS 18001 còn được cấp chứng nhận mới không?

Không. OHSAS 18001 đã được thay thế bằng ISO 45001 và các tổ chức chứng nhận không còn cấp chứng nhận mới theo tiêu chuẩn này.

Nếu doanh nghiệp từng áp dụng OHSAS 18001 thì có phải xây dựng lại từ đầu không?

Không nhất thiết. Nhiều nội dung của OHSAS 18001 vẫn là nền tảng tốt. Doanh nghiệp chủ yếu cần cập nhật hệ thống để đáp ứng các yêu cầu mới của ISO 45001 như bối cảnh tổ chức, quản lý cơ hội, vai trò lãnh đạo và sự tham gia của người lao động.

ISO 45001 có khó áp dụng hơn OHSAS 18001 không?

ISO 45001 có phạm vi yêu cầu rộng hơn, nhưng cũng mang tính linh hoạt hơn. Nếu được triển khai đúng cách, doanh nghiệp sẽ có một hệ thống quản lý hiệu quả và phù hợp với xu hướng quản trị hiện đại.

Kết luận

ISO 45001 là bước phát triển tiếp theo của OHSAS 18001, không chỉ kế thừa các nguyên tắc quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp mà còn mở rộng phạm vi quản trị theo hướng toàn diện hơn. Những yêu cầu mới về bối cảnh tổ chức, quản lý rủi ro và cơ hội, vai trò lãnh đạo, sự tham gia của người lao động và khả năng tích hợp hệ thống giúp doanh nghiệp xây dựng một môi trường làm việc an toàn, chủ động và bền vững.

Đối với các doanh nghiệp đang áp dụng hoặc từng áp dụng OHSAS 18001, việc chuyển đổi sang ISO 45001 không chỉ là đáp ứng một tiêu chuẩn mới mà còn là cơ hội để nâng cao hiệu quả quản lý, tăng năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của khách hàng cũng như thị trường quốc tế.

Dịch vụ đào tạo và chứng nhận ISO tại PQI

PQI đồng hành cùng doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình triển khai hệ thống quản lý:

• Đào tạo nhận thức ISO.
• Đào tạo đánh giá viên nội bộ.
• Đánh giá chứng nhận.
• Đào tạo duy trì và cải tiến hệ thống.

Đội ngũ chuyên gia của PQI luôn hướng tới mục tiêu giúp doanh nghiệp không chỉ đạt chứng nhận, mà còn vận hành hiệu quả hệ thống quản lý môi trường và tạo giá trị bền vững.

Liên hệ ngay với chúng tôi, Tel/Zalo: 0906259389